21h:20 (GMT+7) - Thứ năm, 27/01/2022 Theo dõi MXH:

"Còn chúng tôi, chúng tôi phải làm gì" (Lc 3,10-18)

Góc nhìn về "Đại bàng thần bí"-Đức Cha Lambert De la Motte

16h:5 (GMT+7) - Thứ ba, 11/01/2022

GÓC NHÌN VỀ “ĐẠI BÀNG THẦN BÍ”- ĐỨC CHA LAMBERT DE LA MOTTE

Nhắc tới một trong số những người giàu nổi tiếng nhất thế giới, người ta thường kể đến tỷ phú Bill Gates; nhắc tới vị Giáo Hoàng có tầm ảnh hưởng lớn nhất trên thế giới, người ta thường nhắc đến Đức Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolo II. Nhưng nếu nhắc tới vị thừa sai hải ngoại tại vùng Á Châu có ơn thần bí sâu sắc nhất, có lẽ phải kể đến Đức Cha Pierre Lambert De La Motte – người được ví như chim “đại bàng thần bí”.

Lịch sử tôn giáo Pháp hầu như không để ý tới người mang danh: “Pierre Lambert de La Motte”. Bởi thế, không lạ gì mà nữ sử gia Buzelin sau một khoảng thời gian dài nghiên cứu về các nhà thừa sai hải ngoại đã cho ra đời cuốn sách : “Người Cha bị lãng quên của công cuộc truyền giáo hiện đại”[1]. Thoạt đầu nghe tựa đề cuốn sách, người viết có chút cảm giác ngỡ ngàng, hụt hẫng lẫn xót xa: “Người Cha  BỊ - LÃNG  - QUÊN” ! Tuy nhiên, khi xem lại tựa đề nguyên bản bằng tiếng Pháp, tôi thấy tác giả Buzelin không dùng từ “bị lãng quên” (oublié), mà dùng phân từ inconnu (không được biết, chưa được biết, xa lạ).

 Vậy, phải chăng đời sống chiêm niệm và hoạt động âm thầm “gắn liền và bám chặt vào Chúa Kitô chịu đóng đinh” đã giúp cho ngài có ánh nhìn tựa như “đại bàng thần bí” để có thể nhìn ngắm mặt trời thần linh ?

Tuổi thơ và thiên hướng thiêng liêng

Pierre Lambert chào đời ngày 28/1/1624 (khoảng thời gian mà các nhà thần học gọi là “thế kỷ các thánh”) tại giáo phận Lisieux, vùng Normandie nước Pháp. Pierre Lambert được sinh dưỡng trong một gia đình quý tộc đạo đức. Với nền giáo dục bậc nhất về mặt nhân bản, tri thức và tôn giáo của xã hội Pháp thời bấy giờ, đã sớm hình thành trong Lambert một “sức mạnh thiên tài kết hợp với vẻ đẹp một bản tính hiền lành và kiên trì”[2]. Từ nhỏ cậu đã thích đọc sách Gương Chúa Giêsu, luồng tư tưởng đạo đức đó đã thổi sâu vào trong tâm trí cậu khiến cậu say mê tìm kiếm Thiên Chúa. Và quả thực: “ Những ai từ sáng sớm đã kiếm tìm Người, sẽ được đoái thương” (Hc 32, 14). Sau này chính cậu khẳng định: “Khi tâm hồn tìm kiếm Thiên Chúa trong thần khí và chân lí thì chắc chắn sẽ gặp được Ngài”[3].

Năm 9 tuổi, sau khi rước lễ lần đầu, cậu đã có chí hướng dâng mình cho Chúa cách trọn vẹn. Nhưng trong cơn rối ren sôi sục đang diễn ra trong Giáo Hội Pháp thời đó, cậu không tìm thấy nơi nào đáp ứng được những nguyện vọng của mình. Rồi trong tâm trí cậu nổi lên một mẫu Những Người Yêu Mến Thánh Giá. Cậu thuật lại: “Trong tâm trí tôi xuất hiện ý tưởng về một hạng người khác mà tôi rất mực ưa thích và say mê lối sống của họ, nên tôi rất muốn tham gia. Họ mang tên Những Người Yêu Mến Thánh Giá. Tôi thấy đời sống của họ có vẻ rất ngưỡng mộ đến nỗi, nếu gặp thấy họ ở bất kỳ đâu, tôi sẽ làm hết sức mình để gia nhập Hiệp Hội ấy bằng bất cứ giá nào… Bởi vì chẳng tìm thấy Hiệp Hội ấy trên trần gian này, nên từ đó, tôi không hề bị cuốn hút đi vào một nhà dòng nào cả, mặc dầu tôi luôn luôn giữ nhiều cảm tình quý mến đối với các nhà dòng sống trong sự tinh tuyền của Hội Dòng mình mà tôi coi như những vườn ươm Thiên Đàng"[4]. Từ đó cậu sống đạo đức và bác ái nhiều hơn nữa. Dưới một hình thức đơn sơ, trẻ thơ, chúng ta thấy hiện ra dấu chỉ của lòng nhiệt thành truyền giáo sẽ đưa cậu tới tận cùng thế giới.

Đôi mắt thần bí ấy luôn hướng về Thiên Chúa nên tâm hồn Pierre Lambert cũng tinh tế và nhạy bén trước Thánh ý Chúa. Bị ảnh hưởng bởi các tranh vẽ thời đó, vốn thường vẽ cảnh Thánh Phaolô ngã ngựa được ơn trở lại nhờ thấy Chúa, Pierre Lambert gán cho chuyện nhỏ nhặt xảy ra với mình một ý nghĩa siêu nhiên, coi đó như một dấu chỉ của Chúa. Sự kiện ấy sẽ ghi dấu ấn sâu đậm trên cuộc tiến triển thiêng liêng của vị thừa sai tương lai. Sau này, anh đã từ bỏ chức vụ thẩm phán tại tòa án thuế vụ và bước theo ơn gọi truyền giáo. Ở tuổi 37, anh đã đạt tới đỉnh cao trong đời sống thiêng liêng: “Dường như Thiên Chúa toàn năng làm chủ nội tâm và các hoạt động nội tâm của chúng ta. Cách người tác động trong chúng ta thật là tuyệt đối, không còn có vấn đề vận dụng ý chí để muốn, nhưng một khi linh hồn thấy hoặc cảm nghiệm được thánh ý Thiên Chúa thì hướng ngay về đó, chẳng những không cần suy nghĩ gì cả, mà còn cảm thấy thích thú một cách khôn tả nữa"[5].

Đôi mắt "đại bàng thần bí": chiêm niệm và hoạt động.

Vì luôn hướng về Chúa nên “đại bàng” Lambert cũng có “mỏ” và “móng” để bảo vệ các xứ truyền giáo, có “đôi cánh” rộng mở là nơi trú ẩn cho các tín hữu và các thừa sai khi cần. Đó là sức mạnh nội lực được kết luyện từ Thánh Giá Chúa Kitô. Nếu như bậc đáng kính, Đức Hồng Y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận cho rằng: “Khí giới của con là nguyện ngắm, hy sinh, các nhiệm tích, chuỗi Mân Côi, tĩnh tâm”[6] thì với Đức Cha Lambert : “Tất cả khí giới của các nhà thừa sai là hãm mình và nguyện ngắm”[7]. Như vậy, những vị thánh đều chìm đắm trong nguyện ngắm để kín múc sức mạnh từ một nguồn mạch duy nhất là Đức Kitô.

Trong việc bay nhảy thiêng liêng, Đức Cha Lambert luôn biết kết hợp giữa chiêm niệm và hoạt động - một lý tưởng mà ở thế kỷ XVII người ta cho rằng không thể tồn tại. Thời đó, các nhà thần bí trở nên đáng nghi ngờ và không có quyền sống trong thế gian, còn những người tông đồ không có quyền được là nhà thần bí. Chính Đức Cha Lambert đã trả giá cho xu hướng trên. Ngài vẫn luôn giữ vị thế quân bình giữa “hoạt động Dòng Tên” cần để thi hành các chức vụ - mà ngài đã được đào tạo - và “sự say mê Dòng Cát Minh” nằm trong bản chất của ngài. Đối với ngài, chỗ dựa duy nhất của ngài là Chúa Kitô trên Thánh Giá, nguyên tắc cơ bản, động lực và sự biện minh cho mọi công cuộc truyền giáo:“Khoa học sâu sắc nhất và thú vui chân thật nhất là hiểu biết và yêu mến Chúa Giêsu Kitô bằng một tình yêu thực nghiệm”[8]. Đó là điều mà Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II sau này đã phác họa cho thời đại chúng ta trong thông điệp Redemptoris Missio - Sứ vụ Chúa Cứu Thế: “Các thừa sai phải là những nhà chiêm niệm trong hành động”.

Có thể nói, việc khai sinh Dòng Mến Thánh Giá là một trong những thành quả nhãn tiền của sự kết hợp tinh tế giữa chiêm niệm và hoạt động: “Chúa cho tôi biết trong cầu nguyện rằng không có gì làm Ngài được tôn vinh trên trần gian cho bằng việc thành lập một Hiệp Hội Tông Đồ và Hiệp Hội Những Người Yêu Mến Thánh Giá"[9] ,“Điều làm tôi say mê nhất trong các trực giác trên, chính là vì Chúa Cứu Thế đã gặp thấy nơi những con người tông đồ ấy tâm thế sẵn sàng cần thiết, nên không những Người chiếm lấy các năng lực của linh hồn mà còn trở thành chủ nhân của thân xác họ, để tiếp nối cuộc đời lữ thứ và đau khổ nhờ những hy sinh lao nhọc mà Người thực hiện theo ý muốn qua các lễ vật được thần hóa đó. Đối với tôi điều này thật là kỳ diệu”[10].

Với Đức Cha Lambert, những chị em Mến Thánh Giá cũng như các linh mục dù là người Châu Âu hay Châu Á, đều là thừa sai đúng nghĩa, họ đều có đôi chân để đi, có tay để phục vụ, có mắt để nhìn, có trái tim để yêu thương, có miệng để rao giảng Phúc Âm và có tâm hồn để cầu nguyện. Cả những giáo dân thuộc mọi giới tính, mọi hoàn cảnh, mọi quốc gia theo ngài đều có thể thông phần vào việc tông đồ của Giáo Hội trên toàn thế giới, miễn là kết hợp bằng cách dấn thân thực sự hay trong tinh thần, vào các ý nguyện và các thực hành của Những Người Yêu Mên Thánh Giá, nhờ đó họ trở nên thừa sai trên toàn thế giới. Đó chính là “hiệp hành” đích thực.

Thương tích thập giá: minh chứng tình yêu

Cả cuộc đời Đức Cha Pierre Lambert là trang Tin Mừng sống động về tình yêu nhưng có lẽ những minh chứng về tình yêu sống động nhất là trái tim “đại bàng” bị rỉ máu bởi những mũi tên ác ý nhắm vào ngài. Không chọn an phận hay nhắm mắt làm ngơ trước trào lưu tục hóa nơi giới tu sĩ truyền giáo đang nổi cộm thời bấy giờ, ngài đã thẳng thắn lên án, gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh trong Giáo hội. Quả nhiên, “thật thà thẳng thắn thường thua thiệt”, ngài nhận về sự vu khống, chống đối mãnh liệt từ phía những người đang buông mình sống theo dục vọng thế gian. Ngài cũng “lãnh đủ” như Thánh Phaolô: đắm tàu, bắt bớ, vu khống, hạ độc…nhưng điều gì có thể tách ngài ra khỏi tình yêu Thiên Chúa? “Phải chăng là gian truân, khốn khổ, đói rách, hiểm nguy, bắt bớ, gươm giáo?” (Rm 8,35).Cùng với Thánh Phaolô, ngài có thể tuyên xưng:“Chúng ta toàn thắng nhờ Đấng đã yêu mến chúng ta” (Rm 8,37) và tự hào:“Tôi cảm thấy vui sướng khi mình yếu đuối, khi bị sỉ nhục, hoạn nạn, bắt bớ, ngặt nghèo vì Đức Kitô” (2Cr 12,10), “tình yêu của nhà thừa sai Tông tòa đích thực không bao giờ được phép tàn lụi, vì đó là chất liệu làm lương thực cho mình…”[11].

Trái tim đầy thương tích của Đức Cha Pierre Lambert  vẫn thiết tha duy trì sự hiệp nhất, mong ước sự hòa giải để hướng đến hiệp thông trọn vẹn trong Hội Thánh. Để xóa bỏ mọi hiềm khích với các cha Dòng Tên, khi lập chúc thư đề ngày 22-7-1675, ngài để lại toàn bộ tài sản của mình cho công cuộc truyền giáo. Ngài viết trong chúc thư: “Tôi biếu cho nhà thờ các cha Dòng Tên ở Macao cây Thánh giá mà em tôi đã để lại cho tôi ít ngày trước khi mất, để chứng tỏ tình thân hữu của tôi với các cha”[12].  Cử chỉ tượng trưng này đủ để tóm lại tính triệt để của con người thần bí Thập Giá vĩ đại này. Khi trối lại cho “các địch thủ” lợi hại nhất của ngài một kỷ vật có ý nghĩa thiêng liêng, có lẽ là vật duy nhất ngài tha thiết muốn giữ, hơn nữa lại là hình ảnh tình yêu duy nhất của ngài, Đức Giám mục Bérythe (Lambert) đã xóa bỏ mọi hận thù và đặt các cha Dòng Tên vào chỗ đứng họ phải có, là những người anh em trong Chúa Kitô. Một cách hãnh diện và đượm chất tha thứ của Tin Mừng, ngài đã làm vinh danh Thiên Chúa qua việc thực hành đức ái hoàn hảo.

Sau cùng, sức mạnh của tình yêu phi thường trong “chim đại bàng” ấy được tỏ lộ lần cuối qua cách kết thúc cuộc đời trần gian với tâm hồn chìm đắm trong đêm tối nội tâm và thân xác bị dày vò trong cơn hấp hối kinh hoàng. Con đường thập giá kéo dài cho cả thể xác lẫn tinh thần của ngài là những năm tháng cuối đời trên giường bệnh. Người ta thường nghe ngài rên la thật thảm thương nhưng ngài bảo: đau đớn đó chưa là gì so với cay đắng tràn ngập trong tâm hồn ngài, vì Chúa đã cất đi mọi an ủi nội tâm và chỉ để lại một tia sáng le lói ngăn cản ngài tuyệt vọng. Trong những cơn đau khủng khiếp lúc hấp hối, ngài không ngớt kêu lên: “Lạy Chúa, xin gia tăng sự đau đớn, xin ban thêm sức chịu đựng cho con”[13].  Đó cũng là giây phút minh chứng những tâm tình ngài từng có: “Đây là một bí mật tuyệt vời: yêu mến Chúa Giêsu Kitô trong những lúc tăm tối, những thánh giá, những hy sinh của chúng ta trong mức độ Ngài cho chúng ta uống chén đắng của Ngài, cũng như khi Ngài lấp đầy chúng ta bằng những ân tình dịu dàng. Trong cuộc gặp gỡ đó… phải hành động phù hợp với những hy sinh của Chúa Kitô mà tác động của Thiên Chúa hướng dẫn linh hồn thông dự vào”[14]. Ngài trở nên giống tổ phụ Apraham, như Thánh Phaolô từng nói :“Mặc dù không còn gì để trông cậy, ông vẫn trông cậy và vững tin.” ( Rm 4, 18).

Tạm kết

Nếu chim đại bàng là biểu tượng cho sức mạnh, lòng can đảm, tầm nhìn xa và sự bất tử thì cha Jean de Courtaulin hẳn có lí khi nhận định: “Đức Giám mục de Bérythe là một con đại bàng bay trên mây. Ngài không ngừng sống trong cầu nguyện và cô tịch, tuy vậy, ngài vẫn có sự cảnh giác đáng khâm phục, ngài không bỏ qua một việc nhỏ nào có thể làm ích và giúp cho các thừa sai của ngài”[15]. Trong đời sống phong nhiêu lạ lùng với ơn thần bí cao trọng và óc sáng tạo trổi vượt vì Tin Mừng, linh đạo của Đức Cha Lambert như một kho tàng cần tái khám phá và là mẫu gương cần tái hiện trong đường lối truyền giáo của thời đại chúng ta.

 Hạt Cát Trong Sa Mạc

 

[1] Françoise Fauconnet-Buzelin, Người Cha Bị Lãng Quên của Công Cuộc Truyền Giáo Hiện Đại, Pierre Lambert de la Motte, Nxb Phương Đông, 2014, bản dịch của Lucien Hoàng Gia Quảng.  Tựa đề nguyên bản: Françoise Fauconnet-Buzelin, Le père inconnu de la Mission moderne, Pierre Lambert de la Motte, premier vicaire apostolique de Cochinchine, (1624-1679).

[2] Cha Jacques Charles de Brisaccier.

[3] Di cảo số 5: Động lực thúc đẩy một thừa sai tông tòa đích thực hành động Ayutthaya.

[4] Tường trình về đề tài nguyện ngắm 3-11-1963.

[5] Thư gửi cha Hallé 15/3/1661.

[6] Sách Đường Hy Vọng số 81.

[7] Di cảo 11: Hiệu quả của tình yêu tinh tuyền trong tâm hồn một thừa sai tông tòa đích thực 1664.

[8] Trích : “Người Cha Bị Lãng Quên Của Công Cuộc Truyền Giáo Hiện Đại” Tr.464.

[9] Trích: “ Tuyển Tập Bút Tích” Tr.69.

[10] Di cảo 11.

[11] Di cảo 11.

[12]Francoise Fauconnet-Buzelin, Tìm về nguồn gốc Hội Thừa Sai…,sđd,tr.296.

[13] Francoise Fauconnet-Buzelin, Tìm về nguồn gốcHội Thừa Sai…,sđd,tr.295.

[14] Di cảo 11.

[15] Thư của Jean de Courtaulin gửi cho N, Launay, Siam Tr.16.

CÁC TIN KHÁC
Chút tâm tình về bạn tôi-một nữ tu quá cố
Chút tâm tình về bạn tôi-một nữ tu quá cố
Chút tâm tình về bạn tôi-một nữ tu quá cố
Chi tiết >>
Cha tôi-Đức Cha Lambert de la Motte
Cha tôi-Đức Cha Lambert de la Motte
“Như núi cao, như biển rộng, công ơn Cha không bờ không bến! Con xin ghi lòng, khắc cốt ghi tâm, công ơn Cha không bao giờ quên”. Đó là lời hát khởi đi từ trái tim người nữ tu Mến Thánh Giá mỗi khi nhắc tới “Cha tôi” – Đức Cha Pierre Lambert de la Motte.
Chi tiết >>
Phóng sự ngắn về Ngày ơn gọi MTG Phát Diệm 2021
Phóng sự ngắn về Ngày ơn gọi MTG Phát Diệm 2021
Phóng sự ngắn về Ngày ơn gọi MTG Phát Diệm
Chi tiết >>
Ngày ơn gọi Hội dòng MTG Phát Diệm-Hãy theo Thầy-đừng sợ
Ngày ơn gọi Hội dòng MTG Phát Diệm-Hãy theo Thầy-đừng sợ
Ơn gọi thánh hiến, quà tặng cao quý, là huyền nhiệm tình yêu Thiên Chúa dành cho những ai Người muốn. Đó là hồng ân Chúa ban, tuy nhiên, đó cũng là tiếng đáp trả tự do của con người. Vì thế, nhân ngày thế giới cầu nguyện cho ơn gọi, Chúa nhật Chúa Chiên Lành, 25/4/2021, Hội Dòng Mến Thánh Giá Phát Diệm tổ chức ngày ơn gọi với chủ đề: Hãy Theo Thầy - Đừng Sợ.
Chi tiết >>
Cảnh tiếp đón ngày ơn gọi MTG Phát Diệm
Cảnh tiếp đón ngày ơn gọi MTG Phát Diệm
Không khí cảnh tiếp đón ngày ơn gọi MTG Phát Diệm
Chi tiết >>
Cảnh Giáng Sinh tại Hội Dòng MTG Phát Diệm
Cảnh Giáng Sinh tại Hội Dòng MTG Phát Diệm
Cảnh Giáng Sinh tại Hội Dòng MTG Phát Diệm
Chi tiết >>
Video: Giới thiệu Hiệp hội MTG Tại Thế tại Giáo phận Phát Diệm
Video: Giới thiệu Hiệp hội MTG Tại Thế tại Giáo phận Phát Diệm
Video: Giới thiệu Hiệp hội MTG Tại Thế tại Giáo phận Phát Diệm
Chi tiết >>
Tâm tình ngày ra mắt giới thiệu Hiệp hội Mến Thánh Giá Tại Thế Phát Diệm 2020
Tâm tình ngày ra mắt giới thiệu Hiệp hội Mến Thánh Giá Tại Thế Phát Diệm 2020
Trong niềm vui ân phúc mừng năm thánh kỷ niệm 350 Dòng Mến Thánh Giá hiện diện trên đất Việt, hôm nay ngày 20/09/2020, Hội Dòng Mến Thánh Giá Phát Diệm vui mừng hân hoan chào đón hơn 400 quý ông bà anh chị em đến từ nhiều giáo xứ trong Giáo Phận. Đây là những tâm hồn khao khát tìm hiểu linh đạo và đặc sủng của Hiệp Hội Mến Thánh Giá Tại Thế đo Đức Cha Lambert khai sinh để sống sứ vụ tông đồ trong cuộc sống gia đình.
Chi tiết >>
Tòa Giám mục Phát Diệm
75 Phát Diệm Đông – Kim Sơn – Ninh Bình
ĐT: (+84) 229 3862 058 – Fax: (+84) 229 3862 724
Email: tgmpdiem@gmail.com
Ban Truyền thông Phát Diệm
Email: bbt@phatdiem.org
Kết nối với chúng tôi
Copyright © 2011-2020 Ban Truyền thông Phát Diệm