17h:16 (GMT+7) - Thứ tư, 1/02/2023 Theo dõi MXH:

"Còn chúng tôi, chúng tôi phải làm gì" (Lc 3,10-18)

Hiểu và sống Lời Chúa: Chúa nhật II Mùa Vọng năm A-Loan báo và đón chờ Đấng Cứu độ sẽ đến

16h:29 (GMT+7) - Thứ năm, 1/12/2022

CHÚA NHẬT II MÙA VỌNG NĂM A

Is 11,1-10; Rm 15,4-9; Mt 3,1-12

LOAN BÁO VÀ ĐÓN CHỜ ĐẤNG CỨU ĐỘ SẼ ĐẾN

Bài chia sẻ gồm hai phần chính yếu: I) Hiểu những giáo huấn của lời Chúa và II) Sống lời Chúa dạy để chuẩn bị tâm hồn đón Chúa đến.

I – HIỂU LỜI CHÚA

1. Bài đọc I (Is 11,1-10)

Trong bối cảnh đất nước bị ngoại bang đe dọa từ bên ngoài và bên trong là sự sai lầm của nhà vua, ngôn sứ Isaia trong bài đọc I, nêu lên những lời đầy an ủi cho dân chúng. Nối tiếp với tư tưởng bài đọc I Chúa Nhật tuần trước (Is 2,1-5), tác giả nhấn mạnh rằng: các đế quốc dù hùng mạnh như Átsua vẫn luôn ở dưới quyền điều khiển tối thượng của Thiên Chúa. Nói cách cụ thể hơn, Thiên Chúa sẽ trừng phạt sự kiêu ngạo của Átsua.

Trong hoàn cảnh ấy, Isaia loan báo: từ gốc tổ Giesê sẽ xuất thân một Đấng đầy thần khí, khôn ngoan và minh mẫn, mưu lược và dũng mãnh, hiểu biết và kính sợ Thiên Chúa (11,1-2). Đấng này sẽ cai trị bằng sự công chính và đức tín thành (11,5) và Đấng ấy sẽ mang lại hòa bình cho muôn vật muôn loài (11,6-9). Đấng ấy chính là Đấng Mêsia mà muôn dân đang mong đợi.

Vì tội lỗi của dân Do thái tại Giuđa, nên dòng tộc Đavít đã bị lật tận gốc, giống như người ta chặt cây tận gốc. Tuy nhiên, chính tại gốc tổ Giesê (cha của Đavít) này, theo ngôn sứ Isaia tiên báo, sẽ xuất hiện một chồi non. Chồi non ấy chính là Đức Giêsu Kitô mà dân chúng mong đợi. Giaphả Chúa Giêsu ghi rõ: “Bôát lấy Rút sinh Ôvết; Ôvết sinh Giesê; Giesê sinh Đavít” (Mt 1,5-6). Thánh Phaolô viết: “Xét như một người phàm, Đức Giêsu Kitô xuất thân từ dòng dõi vua Đavít (Rm 1,3b).

2. Bài đọc II (Rm 15,4-9)

Bài đọc II là những lời khuyên của thánh Phaolô dành cho các tín hữu Rôma. Thánh Tông đồ khích lệ họ hãy sống tình huynh đệ và hiệp nhất với nhau: những ai có đức tin mạnh thì phải nâng đỡ những người có đức tin còn yếu (Rm 15, 1), hãy đón nhận nhau theo tinh thần của Đức Kitô (15,7). Thánh Phaolô còn cầu xin Thiên Chúa, Đấng giàu lòng kiên nhẫn và an ủi, ban cho các tín hữu được ơn sống hiệp nhất, đồng tâm nhất trí với nhau (15,5).

Các tín hữu được mời gọi thực hành Lời Chúa mà sống kiên nhẫn và vững lòng cậy trông (15,4). Trong khi chờ Chúa đến, họ xác tín luôn thuộc trọn về Chúa: “Không ai trong chúng ta sống cho mình và cũng không ai chết cho mình. Chúng ta có sống là sống cho Chúa, mà có chết cũng là chết cho Chúa. Vậy, dù sống, dù chết, chúng ta vẫn thuộc về Chúa” (14,7).

3. Bài TM (Mt 3,1-12)

Bối cảnh và cấu trúc bản văn

Sau khi nói về gia phả và thời thơ ấu của Đức Giêsu (Mt 1 – 2), thánh Matthêu đề cập tới sứ mạng của Gioan Tẩy giả mà chúng ta suy niệm hôm nay (3,1-12). Tiếp đến, tác giả trình bày việc Đức Giêsu chịu phép rửa (3,13-17) và chịu cám dỗ (4,1-11). Sau đó, Đức Giêsu chính thức sứ vụ rao giảng công khai với lời mời gọi sám hối: “Hãy sám hối vì Nước Trời đã gần đến” (4,17).

Bản văn Tin Mừng hôm nay có thể được chia làm ba phân đoạn: a) Bản thân và sứ vụ của Gioan Tẩy giả (3,1-6); b) Gioan Tẩy giả ngỏ lời với người Pharisêu và Xađốc (3,7-10); c) Loan báo về Đấng Mêsia và sứ vụ trổi vượt của Người (3,11-12).

 

Giải thích

a) Bản thân và sứ vụ của Gioan Tẩy giả (3,1-6)

Cần ghi nhận: Không giống với Luca, thánh Mátthêu không nói đến nguồn gốc của ông Gioan Tẩy Giả, cũng chẳng cho biết ông là người bà con của Đức Giêsu. Tuy nhiên, sứ mệnh của ông Gioan Tẩy Giả được mô tả giống như hoạt động của Đức Giêsu: kêu gọi dân chúng hối cải vì Nước Trời đã đến gần (3,2; 4,17), hoạt động như lời ngôn sứ Isaia loan báo (3,3; 4,14-16). Kết quả lời rao giảng: quần chúng đông đảo từ khắp nơi tuôn đến các Ngài (3,5; 4,25).

(1) Trong hai câu (3,1-2), thánh Matthêu giới thiệu khung cảnh (hoang địa) và lời rao giảng của ông Gioan Tẩy giả. Ông xuất hiện đúng như lời Kinh Thánh (trích trong ngôn sứ Isaia 40,3) đã loan báo: “Có tiếng người hô trong hoang địa: Hãy dọn sẵn con đường cho Đức Chúa, sửa lối cho thẳng để Người đi” (3,3).

Thánh Matthêu thuật lại: “Hồi ấy ông Gioan Tẩy giả đến rao giảng trong hoang địa” (3,1). Động từ “paraginomai” có nghĩa là “đến” hoặc “xuất hiện (trên sâu khấu)” và động từ này cũng được dùng cho Đức Giêsu trong đoạn văn sau (3,13).

Ông Gioan đến để kêu gọi người ta sám hối: “Anh em hãy sám hối vì Nước Trời đã đến gần” (3,2). Động từ ‘metanoeo’[1] có nghĩa là “thay đổi ý kiến”, “thay đổi tâm trí”, “hối tiếc”, “hối hận”. Và như vậy, sám hối là quay về với quá khứ, đi kèm theo cuộc trở lại, để con người quay về với Thiên Chúa và dấn thân bước vào đời sống mới. Hối cải và trở lại là điều kiện thiết yếu để nhận ơn cứu độ. Ơn cứu độ này do Nước Trời mang lại.

Nước Trời ở đây không có nghĩa là Nước này chỉ ở trên trời mà thôi, nhưng Nước Trời còn được hiểu là “triều đại Thiên Chúa” đã đến gần hay “triều đại Thiên Chúa” đã hiện diện giữa anh em (12,28). Nói cách khác, triều đại ấy đã bắt đầu kín đáo, được thực hiện nơi Đức Giêsu và sắp được tỏ bày ra cho mọi người. Vì thế, sám hối là thay đổi cách suy nghĩ để nhận ra và tin vào Đức Giêsu là Đấng được Chúa Cha sai đến để cứu độ trần gian.

(2) Hai câu tiếp theo (3,3-4) nói tới con người và sứ vụ của Gioan Tẩy giả. Trích dẫn ngôn sứ Isaia, thánh Matthêu mô tả ông Gioan là “tiếng hô”, là người “dọn đường” cho Đấng Cứu thế. Ông mang hình ảnh của Êlia là người mang thắt lưng bằng da thú (3,4; 2 V 1,8) và là người phải đến trước để dọn đường cho Đấng Mêsia (11,14).

(3) Thành quả của việc rao giảng của ông Gioan (3,5-6), đó là dân chúng khắp miền Giuđê (từ Giêrusalem đến vùng ven sông Giođan) kéo đến với ông để được chịu phép rửa. Nói cách khác, với lời kêu gọi sám hối, nhiều người đã tới thú tội với ông và được ông làm phép rửa trong dòng sông Giođan (3,6). Trong số những người đến chịu phép rửa, có những người thuộc phái Pharisêu và Xađốc (3,7).

b) Ngỏ lời với người Pharisêu và Xađốc (3,7-10)

Thánh Matthêu ghi lại lời mà ông Gioan ngỏ với những người thuộc phái Pharisêu và Xađốc đã chịu phép rửa: “Ai đã chỉ cho các anh cách trốn cơn thịnh nộ của Thiên Chúa” (3,7b). Qua đó, ông Gioan mời gọi họ hãy sám hối và dạy cho họ phải khiêm tốn mà thay đổi lối suy nghĩ, đừng kiêu căng cho rằng mình đã có tổ phụ Abraham (3,8-9). Ở đây chúng ta ghi nhận hai hạng người mà ông Gioan ngỏ lời. 

(1) Những người thuộc phái Pharisêu (còn được gọi là “những người biệt phái/tách biệt”) là những người xuất hiện vào thời dòng họ Macabê (1 Mcb 2,42). Họ là những người Do Thái nhiệt thành tuân giữ Lề Luật, rất gắn bó với các truyền thống truyền miệng từ các tiền nhân. Họ giữ luật cách tỉ mỉ và vụn vặt, đôi khi từ chương, nên bị Đức Giêsu chỉ trích. Đức Giêsu giải thích Luật một cách rất khác họ. Người thường lui tới với các tội nhân. Vì thế những người Pharisêu chống đối Người[2].

(2) Những người thuộc phái Xađốc là hậu duệ của thượng tế Xađốc (thời vua Salômon: 1 V 2,35). Họ là những người thuộc các gia đình tư tế giàu có, thường tập trung ở Giêrusalem. Họ chỉ chấp nhận Torah (năm cuốn sách đầu tiên là Kinh Thánh), chỉ theo luật thành văn, chối bỏ các truyền thống luật truyền khẩu. Họ chống lại giáo huấn nào không có trong Ngũ Thư, như là vấn đề kẻ chết sống lại. Họ ít nhiệt thành, nhưng lại quan tâm nhiều về chính trị. Họ chủ trương thoả hiệp với Rôma để tồn tại. Họ cũng đụng độ ít nhiều với Đức Giêsu (Mt 16,1.6; 22,23tt) và các môn đệ của Người (Cv 4,1; 5,7).

Vì những chủ trương của hai nhóm người trên đây, ông Gioan mời gọi họ hãy thay đổi tâm trí để sống theo giáo huấn của Chúa: Nếu cây không sinh quả tốt – nghĩa là không theo lời mời gọi của Gioan mà “sinh quả sám hối”, thì sẽ bị chặt tận gốc (3,8.10).

c) Loan báo về Đấng Mêsia và sứ vụ trổi vượt của Người: phép rửa trong Thánh Thần và lửa (3,11-12)

Gioan Tẩy giả loan báo việc ông làm phép rửa bằng nước, còn Đức Giêsu, Đấng đến sau sẽ làm phép rửa trong Thánh Thần và lửa (3,11ac). Ông Gioan nêu bật sự trổi vượt của Đấng đang đến và ông nhìn nhận sự thua kém của mình: “Còn Đấng đến sau tôi thì quyền thế hơn tôi, tôi không đáng xách dép cho Người” (3,11b).

Theo văn mạch, phép rửa mà ông Gioan làm với mục đích giúp dân chúng tỏ lòng sám hối (3,11a) để chuẩn bị đón Đấng đang đến. “Phép rửa” có nguồn gốc từ động từ “baptizô” và có nghĩa là “dìm xuống”. Vì thế, phép rửa này còn được gọi là “phép dìm”. Vào thời Đức Giêsu, trong xứ Palestine, có nhiều loại phép rửa khác nhau. Dân Do Thái lúc đó thường làm phép rửa để thanh tẩy mình khỏi những điều mà tôn giáo của họ cho là ô uế (Hc 34,25; Mc 7,4…). Người Do Thái còn làm phép rửa cho những người tân tòng (người ngoại). Phép rửa ấy chỉ làm một lần nhằm thanh tẩy và cho phép người đó tiếp xúc hoặc gia nhập vào cộng đoàn Do Thái. Còn nhóm Étxêni thì làm phép rửa hàng ngày, để diễn tả lý tưởng của họ về sự trong sạch.

Mặc dù lấy cảm hứng từ phép rửa nêu trên, nhưng phép rửa của ông Gioan Tẩy Giả lại có ba nét khác biệt : (1) phép rửa này không còn nhắm đến thanh tẩy theo nghi thức nữa, mà nhắm đến luân lý (3,2.6.8.11 ; Lc 3,10.14) ; (2) không làm lại, nên phép rửa này mang phương diện khai tâm ; (3) phép rửa này có giá trị cánh chung, khi được gia nhập vào nhóm những người chờ đợi tích cực Đấng Mêsia sắp đến và họ tạo nên cộng đoàn thuộc Đấng Mêsia (3,2.11 ; Ga 1,19-34).

Hiệu quả của phép rửa Gioan đích thực, nhưng không phải là bí tích. Nó chỉ giúp người ta sửa đổi, chuẩn bị tâm hồn đón Đáng Mêsia là Đấng sẽ làm phép rửa trong Thánh Thần và lửa (3,11)[3]. Mặc dù có những người không tin vào Gioan và không chấp nhận phép rửa của ông (21,32), và có thể họ muốn đến nơi ông làm phép rửa để điều tra về ông (Ga 1,19-28); nhưng vì lời trách của ông: “Ai đã chỉ cho các anh cách trốn cơn thịnh nộ của Thiên Chúa…” (3,7), nên rất có thể họ đã đến nhận phép rửa thật sự, dù họ không có lòng tin. Điều này giúp chúng ta hiểu hơn tại sao có những người thuộc phái Pharisêu và Xađốc đến nhận phép rửa với ông Gioan (3,7).

Còn ‘Đấng đang đến (erkhomenos)’ sẽ làm phép rửa trong Thánh Thần và lửa: “Lửa” có thể là biểu tượng cho sự thanh luyện (Lv 13,52; Ds 31,23; Ml 3,2) và xét xử (St 19,24; Xh 9,24; Tv 66,12). “Lửa” cũng còn là biểu tượng cho Chúa Thánh Thần (Cv 2,3). Chúa Thánh Thần cũng có sứ mạng thanh luyện, xua trừ ma quỉ, tiêu diệt tội lỗi (Mt 12,28) và ban sự sống mới (28,19). Hiểu như vậy, phép rửa của Đức Giêsu không những làm cho người lãnh nhận được vào Nước Trời, mà con hủy diệt tội lỗi của họ. Nói cách khác, Đấng đang đến được giới thiệu như vị thẩm phán thời cánh chung: Người sẽ đến với sức mạnh của Thánh Thần để loại trừ những kẻ bất lương, những kẻ làm điều gian ác (tượng trưng bằng hình ảnh ‘thóc lép thì bỏ vào lửa không hề tắt mà đốt đi’ – 3,12b), nhưng đón nhận vào Nước Trời những người biết sám hối, thay đổi đời sống (tượng trưng qua hình ảnh ‘thóc mẩy thì thu vào kho lẫm’ – 3,12a).

 

II – SỐNG LỜI CHÚA

Bằng lời nói và bằng việc làm, ông Gioan Tẩy Giả đã thi hành sứ mạng dọn đường cho Đấng Cứu Thế. Qua Gioan Tẩy giả, chúng ta được mời gọi chuẩn bị tâm hồn đón Chúa đến và làm chứng cho Chúa với ba sứ điệp chính yếu sau đây.  

1. Hãy vào trong hoang địa của lòng mình để nghe tiếng Chúa

Ông Gioan Tẩy giả xuất hiện trong hoang địa để giảng dạy và kêu gọi dân chúng hoán cải, dọn đường đón Chúa: “Có tiếng người hô trong hoang địa: Hãy dọn sẵn con đường cho Đức Chúa, sửa lối cho thẳng để Người đi” (3,3).

Chúng ta phải làm gì để dọn đường đón Chúa đến? Câu trả lời là: “Mọi thung lũng sẽ được lấp đầy, mọi núi đồi sẽ phải bạt xuống, nơi lồi lõm sẽ hóa thành đồng bằng, chốn gồ ghề nên vùng đất phẳng phiu” (Is 40,4). Ngày nay con người sống vội vã theo nhịp sống xã hội công nghiệp. Họ không có giờ để vào hoang địa tâm linh, hoang địa của lòng mình, nên người ta sống không có chiều sâu, mà chỉ hời hợt bên ngoài.

Mỗi ngày, qua thánh lễ ở nhà thờ hay trong kinh nguyện cá nhân, là mỗi lần chúng ta vào hoang địa của lòng mình, dứt bỏ những lo toan cuộc sống, để cho tâm của mình tĩnh lại, để ở đây trong thinh lặng, chúng ta lắng nghe tiếng Chúa. Nghe Chúa dạy bảo chúng ta mới có thể sửa đổi những gì là gồ ghề của lười biếng, tham lam, kiêu căng, hận thù, là hố sâu của chia rẽ, bất hoà, sửa đổi những khúc quanh co của gian dối và giả hình…

2. Thay đổi đời sống để đón Chúa đến

Phép rửa của ông Gioan Tẩy giả mời gọi mọi người hãy sám hối để chuẩn bị đón nhận Đấng Cứu Thế. Nhưng, tại sao chúng ta phải sám hối? Thưa, vì chúng ta là những con người yếu đuối. Chúng ta thường sai lỗi trong tư tưởng, lời nói việc làm và thiếu sót (Kinh Thú Nhận).

Có nhiều vị thánh đã từng là những người tội lỗi, nhưng các ngài đã không ngừng sám hối, đổi mới bản thân cho phù hợp với những đòi hỏi của Tin Mừng: “Hãy sám hối vì Nước Trời đã gần” (3,2; 4,17). Sám hổi không phải ngồi đó để buồn phiền vì quá khứ. Sám hối phải là thay đổi đời sống. Sám hối như thánh Phaolô bỏ quá khứ, bỏ nếp sống cũ, bỏ con đường cũ, sống con người mới.

Trong bài đọc II, thánh Phaolô ước mong chúng ta sống tinh thần của con người mới là hiệp nhất và đồng tâm nhất trí với nhau. Qua Bí tích Thánh tẩy, mỗi người chúng ta đã đón nhận ơn Chúa Thánh Thần để sống hiệp nhất với nhau. Tuy nhiên, vì chưa sống đúng giáo huấn của Chúa, nên trong chúng ta còn những ích kỷ, ganh tỵ, kiêu căng và phe nhóm …

Mỗi người hãy tự hỏi: Tôi có thực sự sống cho Chúa, cho Giáo Hội, cho anh chị em, hay là chỉ sống cho riêng mình thôi? Mỗi người được mời gọi đến với Chúa qua bí tích Hòa giải để sám hối tội lỗi của mình: tội độc ác, tội chia rẽ, bè phái, ngoại tình, vu khống, nói xấu… tội thiếu bác ái, thiếu quan tâm đến những người xung quanh. Còn nhiều tội khác nữa…

3. Chuẩn bị đón Chúa bằng đời sống đơn sơ thánh thiện

Ông Gioan Tẩy giả sống giản dị. Ăn uống đơn sơ và đạm bạc. Ông chỉ ăn thức ăn châu chấu và mật ong rừng là những ‘thức ăn sạch’ (Mt 3,4). Thực ra các nước văn minh đang đi vào con đường của Gioan.

Ăn uống đơn sơ, đạm bạc không những có lợi cho sức khỏe (tránh bị cholesterol, không quá cân) mà còn giúp chúng ta tiết kiệm để chia sẻ với những người thiếu ăn, thiếu mặc. Tôi có mê ăn uống không? Tôi có chè chén say sưa không? Chế ngự được bản năng ăn uống, chúng ta sẽ có thể chế ngự được lòng tham lam, tính nóng nảy, giận hờn và nhiều thứ xấu khác trong con người của mình. Đó là bước khởi đầu trên con đường thánh thiện (sống công chính, hài hòa…) đưa chúng ta đến gặp Chúa và trở nên thân thiết với Chúa hơn.

Trong bài đọc I, ngôn sứ Isaia loan báo về Đấng đang đến sẽ xuất thân từ gốc tổ Giesê. Người sẽ lãnh đạo bằng sự công chính (Is 11,5) và sẽ mang lại hòa bình cho muôn loài (Is 11,6-9). Vì thế, để chuẩn bị đón Chúa là Vua hòa bình đến, chúng ta được mời gọi khiêm nhường sám hối và chuẩn bị tâm hồn trong sạch, xa tránh những trở ngại làm chúng ta xa Chúa như kiêu căng, tìm danh vọng, tiền tài và sắc dục…

Lạy Chúa Giêsu, xin cho chúng con biết nâng tâm hồn lên và sống thánh thiện. Xin cho chúng con biết khiêm tốn nhìn nhận con người thật của mình mà thành tâm sám hối để chuẩn bị tâm hồn xứng đáng đón Chúa đến.

Câu hỏi gợi ý suy niệm:

+ Dân chúng đến với ông Gioan để thú tội và chịu phép rửa. Tôi có mau mắn đến với Chúa qua Bí tích Hòa giải và Thánh thể để được thanh tẩy và được bổ dưỡng sức sống thiêng liêng không ?

+ Trong Mùa Vọng này, tôi có quyết tâm để lòng mình thường xuyên tĩnh lại hầu có thể lắng nghe tiếng Chúa mà thay đổi đời sống không?

+ Tôi sẽ làm gì để tỏ lòng sám hối trong những ngày của Mùa Vọng này?

Lm. Gioan B. Nguyễn Văn Hào, PSS

 


[1] Trong Tin Mừng Mt, danh từ metanoia (sự sám hối) được dùng 2 lần (3,8.11) và động từ metanoeo được dùng 5 lần (3,2 ; 4,17 ; 11,20 ; 11,21 ; 12,41).

[2] Các sách Tin Mừng thuật lại nhiều lần những mâu thuẫn chống đối giữa Đức Giêsu và nhóm Pharisêu này, đặc biệt trong Tin Mừng Mt (Mt 9,11tt ; 12,2tt.14tt ; 15,1tt ; 16,1tt.6tt ; 19,3tt ; 21,45tt ; 22,15tt.31.41 ; 23tt ; Lc 5,21 ; 6,7 ; 15,2 ; 16,14 ; 18,10tt ; Ga 7,32 ; 8,13 ; 9,13tt ; 14,47tt).

[3] Lửa và nước là hai vật hữu hình, nhưng lửa mang tính thiêng liêng hơn, nên có khả năng hơn để tượng trưng cho tác động của Thiên Chúa trên con người (Is 1,25 ; Dcr 13,9 ; Ml 3,2-3).

CÁC TIN KHÁC
Chúa Nhật II Mùa Thường Niên A (15.01.2023) – Biết rút lui đúng lúc
Chúa Nhật II Mùa Thường Niên A (15.01.2023) – Biết rút lui đúng lúc
Trưa Chúa Nhật 15/1, Đức Thánh Cha đã chủ sự buổi đọc Kinh Truyền Tin với các tín hữu. Trong bài huấn dụ dựa trên đoạn Tin Mừng Chúa Nhật II thường niên trước khi đọc kinh, Đức Thánh Cha nêu ra mẫu gương của Gioan Tẩy Giả, biết rút lui đúng lúc để nhường chỗ cho Chúa Giêsu, Đấng phải đến.
Chi tiết >>
Hiểu và sống Lời Chúa: Lễ Hiển Linh - Chúa tỏ mình cho muôn dân
Hiểu và sống Lời Chúa: Lễ Hiển Linh - Chúa tỏ mình cho muôn dân
Hiểu và sống Lời Chúa: Lễ Hiển Linh - Chúa tỏ mình cho muôn dân
Chi tiết >>
Hiểu và sống Lời Chúa: Chúa Nhật IV Mùa Vọng-Đấng Cứu Thế là Emmanuel
Hiểu và sống Lời Chúa: Chúa Nhật IV Mùa Vọng-Đấng Cứu Thế là Emmanuel
Hiểu và sống Lời Chúa: Chúa Nhật IV Mùa Vọng-Đấng Cứu Thế là Emmanuel
Chi tiết >>
Hiểu và sống Lời Chúa: Chúa nhật III Mùa Vọng-Vui mừng và kiên nhẫn đón Đấng Cứu Thế
Hiểu và sống Lời Chúa: Chúa nhật III Mùa Vọng-Vui mừng và kiên nhẫn đón Đấng Cứu Thế
Hiểu và sống Lời Chúa: Chúa nhật III Mùa Vọng-Vui mừng và kiên nhẫn đón Đấng Cứu Thế
Chi tiết >>
Hiểu và sống Lời Chúa: Chúa nhật I Mùa Vọng năm A
Hiểu và sống Lời Chúa: Chúa nhật I Mùa Vọng năm A
Hiểu và sống Lời Chúa: Chúa nhật I Mùa Vọng năm A
Chi tiết >>
Tòa Giám mục Phát Diệm
75 Phát Diệm Đông – Kim Sơn – Ninh Bình
ĐT: (+84) 229 3862 058 – Fax: (+84) 229 3862 724
Email: tgmpdiem@gmail.com
Ban Truyền thông Phát Diệm
Email: bttphatdiem@gmail.com
Kết nối với chúng tôi
Copyright © 2011-2020 Ban Truyền thông Phát Diệm