(2).jpg)
HIỆN TÌNH GIÁO PHẬN PHÁT DIỆM
A. TÓM LƯỢC CHUNG
Năm 2026, Giáo phận Phát Diệm kỷ niệm 125 năm thành lập (1901–2026). Cùng với dấu mốc quan trọng này, cộng đoàn Dân Chúa Phát Diệm còn hân hoan tưởng nhớ 135 năm Nhà thờ Chính tòa Phát Diệm (1891–2026) công trình kiến trúc tôn giáo độc đáo mang đậm hồn Việt; 25 năm ngày qua đời của Đức cha cố Phaolô Bùi Chu Tạo (2001–2026) vị mục tử đã để lại nhiều dấu ấn sâu đậm trong đời sống Giáo phận.
Về địa dư và dân số, Giáo phận Phát Diệm hiện diện chủ yếu trên địa bàn tỉnh Ninh Bình trước khi sáp nhập năm 2025, với diện tích tự nhiên khoảng 1.787 km². Theo số liệu thống kê năm 2025, toàn Giáo phận có 162.439 tín hữu Công giáo, chiếm khoảng 15% trong tổng số 1.216.645 dân cư địa phương.
Về tổ chức và nhân sự mục vụ, Giáo phận hiện có 177 linh mục, trong đó 138 linh mục trực tiếp coi sóc các giáo xứ và giáo họ. Toàn Giáo Phận được tổ chức thành 09 giáo hạt, gồm 92 giáo xứ và 04 giáo họ độc lập. Chín giáo hạt là: Bạch Liên, Cách Tâm, Đồng Chưa, Ninh Bình, Phát Diệm, Phúc Nhạc, Tôn Đạo, Văn Hải và Vô Hốt. Trong đó, Văn Hải là giáo hạt đông giáo dân nhất với 41.520 tín hữu, tiếp đến là Vô Hốt với 27.563 tín hữu và Đồng Chưa với 22.259 tín hữu. Đáng chú ý, 10 giáo xứ được thành lập trong năm 2024 và 2 giáo xứ được thành lập trong năm 2025, cho thấy sự phát triển của cơ cấu mục vụ để đáp ứng nhu cầu của cộng đoàn Dân Chúa.
Một trong những mối quan tâm đặc biệt của Giáo phận là đào tạo và chăm sóc ơn gọi. Công việc này được thực hiện qua Ban Ơn Gọi, sự đồng hành của các Cha linh hướng, các khóa hè tìm hiểu ơn gọi hằng năm, các kỳ tĩnh tâm phân định, cùng những chương trình huấn luyện và gặp gỡ định kỳ dành cho tu sinh và dự tu. Hiện tại, Giáo phận có 3 phó tế, 12 ứng viên phó tế, 100 đại chủng sinh và 80 tu sinh, dự tu đang được đào luyện. Các chủng sinh được đào tạo tại các Đại Chủng viện Thánh Giuse Hà Nội, Sài Gòn, Xuân Lộc và một số được gửi đi du học nước ngoài. Việc đào tạo hướng đến sự trưởng thành toàn diện về nhân bản, đời sống thiêng liêng, học vấn, khả năng phân định, lòng yêu mến Giáo hội và tinh thần phục vụ.
Nhìn lại 125 năm hình thành và phát triển, Giáo phận Phát Diệm có quyền trân trọng và tự hào về một di sản đức tin phong phú được các thế hệ tiền nhân trao lại. Tuy nhiên, lịch sử không dừng lại ở việc gìn giữ những gì đã có. Như Đức cố Giáo hoàng Phanxicô nhắn nhủ trong tác phẩm Hy Vọng: “Truyền thống không phải là tôn thờ đống tro tàn, mà là gìn giữ ngọn lửa”. Truyền thống vì thế trở thành cái gốc để Giáo hội tiếp tục sinh hoa kết trái trong hiện tại và tương lai.
Bởi thế, kỷ niệm 125 năm thành lập Giáo phận Phát Diệm vừa là dịp nhìn lại để tạ ơn, vừa là thời điểm nhìn tới để lên đường. Di sản của cha ông chỉ thực sự được gìn giữ khi ngọn lửa đức tin ấy tiếp tục được trao cho thế hệ tương lai. Trong tinh thần hiệp hành, toàn thể Giáo phận từ Chủ Chăn đến đoàn chiên, được mời gọi “Cùng đi trong Thần Khí”, để Chúa Thánh Thần, tác nhân chính của công cuộc loan báo Tin Mừng, tiếp tục hướng dẫn Giáo phận Phát Diệm trên chặng đường mới.
B. CÂU HỎI
1. Năm 2026 có những dấu mốc lịch sử nào đáng ghi nhớ đối với Giáo phận Phát Diệm?
Trả lời: Năm 2026 đánh dấu 125 năm thành lập Giáo phận Phát Diệm, 135 năm Nhà thờ Chính tòa và 25 năm ngày qua đời của Đức cha cố Phaolô Bùi Chu Tạo. Đây là dịp đặc biệt để Giáo phận nhìn lại hành trình đức tin và tạ ơn Thiên Chúa.
2. Hiện nay Giáo phận Phát Diệm có quy mô tổ chức và nhân sự mục vụ như thế nào?
Trả lời: Theo số liệu năm 2025, Giáo phận có 162.439 tín hữu, 175 linh mục, được tổ chức thành 09 giáo hạt, 92 giáo xứ và 04 giáo họ độc lập. Trong đó, 138 linh mục trực tiếp coi sóc các giáo xứ và giáo họ.
3. Giáo phận Phát Diệm quan tâm đến công cuộc đào tạo ơn gọi như thế nào?
Trả lời: Giáo phận tổ chức các khóa tìm hiểu và phân định ơn gọi, đồng hành thường xuyên với tu sinh, dự tu và chủng sinh. Năm 2025 có 7 ứng viên phó tế, 100 đại chủng sinh và 80 tu sinh, dự tu đang được đào luyện.
4. Năm Thánh 125 năm mời gọi Giáo phận Phát Diệm hướng tới điều gì?
Trả lời: Năm Thánh mời gọi Giáo phận vừa tri ân và gìn giữ di sản đức tin của tiền nhân, vừa canh tân đời sống và sứ vụ truyền giáo. Toàn Giáo phận được mời gọi “Cùng đi trong Thần Khí”, mạnh dạn đem Tin Mừng vào hoàn cảnh hôm nay.
C. CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
1. Giáo phận Phát Diệm được thành lập vào năm nào?
A. 1891
B. 1901
C. 1911
D. 1921
Đáp án: B
2. Năm 2026, Nhà thờ Chính tòa Phát Diệm kỷ niệm bao nhiêu năm?
A. 100 năm
B. 125 năm
C. 130 năm
D. 135 năm
Đáp án: D
3. Theo số liệu năm 2025, Giáo phận Phát Diệm có bao nhiêu tín hữu?
A. 152.439
B. 162.439
C. 172.439
D. 182.439
Đáp án: B
4. Giáo phận Phát Diệm hiện có bao nhiêu linh mục?
A. 138
B. 150
C. 175
D. 185
Đáp án: C
5. Giáo phận Phát Diệm được tổ chức thành bao nhiêu giáo hạt?
A. 7
B. 8
C. 9
D. 10
Đáp án: C
6. Giáo phận hiện có bao nhiêu giáo xứ và giáo họ độc lập?
A. 90 giáo xứ và 4 giáo họ độc lập
B. 92 giáo xứ và 4 giáo họ độc lập
C. 94 giáo xứ và 2 giáo họ độc lập
D. 96 giáo xứ và 4 giáo họ độc lập
Đáp án: B
7. Trong hai năm 2024–2025, Giáo phận Phát Diệm có thêm bao nhiêu giáo xứ mới?
A. 8 giáo xứ
B. 10 giáo xứ
C. 12 giáo xứ
D. 14 giáo xứ
Đáp án: C
8. Theo số liệu năm 2025, Giáo phận có bao nhiêu đại chủng sinh?
A. 80
B. 87
C. 94
D. 100
Đáp án: C
9. Việc đào tạo ơn gọi của Giáo phận hướng đến điều gì?
A. Chủ yếu đào tạo kiến thức
B. Chủ yếu đào tạo kỹ năng mục vụ
C. Chỉ chuẩn bị cho việc học tại chủng viện
D. Đào tạo toàn diện về nhân bản, thiêng liêng, học vấn, phân định và phục vụ
Đáp án: D
10. Định hướng được nhấn mạnh cho Giáo phận trong Năm Thánh 125 năm là gì?
A. Bảo tồn nguyên trạng mọi sinh hoạt cũ
B. Chỉ tập trung xây dựng cơ sở vật chất
C. “Cùng đi trong Thần Khí”, canh tân và hướng tới truyền giáo
D. Chỉ tập trung vào việc kỷ niệm lịch sử
Đáp án: C
BAN GIÁO LÝ