21h:3 (GMT+7) - Thứ hai, 16/05/2022 Theo dõi MXH:

"Còn chúng tôi, chúng tôi phải làm gì" (Lc 3,10-18)

Đặc Ngữ Công Giáo: Góp ý về ba từ Kinh Thánh, Thánh Kinh, Sách Thánh - từ nào đúng?

16h:44 (GMT+7) - Thứ ba, 25/01/2022



Sách viết về Thánh Kinh Công Giáo Việt Nam có vấn đề đáng chú ý là nhiều tác giả chỗ này dùng từ Thánh Kinh, chỗ khác viết là Kinh Thánh, có chỗ lại viết là Sách Thánh. Xin nêu vài thí dụ điển hình.

- Trong sách Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo của Tổng Giáo Phận Sàigòn do nhà xuất bản Tôn Giáo in năm 1997, nơi trang 59,người ta thấy tựa đề của mục 5 viết: “ Kinh Thánh Trong Đời Sống Giáo Hội”. Nhưng chỉ cách đó 15 dòng, sách giáo lý lại viết: “Toàn bộ Thánh Kinh chỉ là một cuốn sách duy nhất…”

- Các tác giả phiên dịch Thánh Kinh sang tiếng Việt có khi dùng từ Thánh Kinh, có khi dùng từ Kinh Thánh. Ví dụ: LM Albert Schlicklin thường được gọi là cố chính Linh dịch thánh kinh cựu ước lấy tựa đề: Thánh Kinh Cựu Ước. Các giáo sĩ dòng Đa Minh, LM Gerard Gagnon, LM Nguyễn Thế Thuấn, LM Trần Đức Huân đều lấy tiêu đề cho tác phẩm của mình là Thánh Kinh Tân Ước hay Thánh Kinh Tòan Bộ. Trong khi đó Đức Hồng Y Trịnh Văn Căn lại đặt tiêu đề Kinh Thánh Tân Ước.

- Hội Đồng Giám Mục Việt Nam có một ủy ban lấy tên là Ủy Ban Kinh Thánh. Một Thành viên của ủy ban là Linh Mục Nguyễn Văn Trinh viết tác phẩm Lịch Sử Hình Thành Quyển Thánh Kinh. Chỉ đọc phần dẫn nhập của tác phẩm này, người ta đã thấy Linh Mục dùng cả ba từ Thánh Kinh, Kinh Thánh và Sách Thánh.

- Giáo Hội Tin Lành tại Việt Nam cũng dùng lẫn lộn hai từ Thánh Kinh và Kinh Thánh.

- Tác giả Nguyễn Đình Diễn trong tác phẩm Từ Điển Công Giáo Anh Việt, dịch từ Bible: Kinh Thánh.

- Thuật Ngữ Thần Học Anh -Việt của Học Viện Đa Minh xuất bản năm 2002 dịch từ Bible: Thánh Kinh hay Sách Thánh.

Tóm lại, người Công Giáo Việt Nam cũng như Tin Lành đều dùng cả ba từ Thánh Kinh, Kinh Thánh và Sách Thánh để diễn tả từ mà Anh và Pháp ngữ gọi là Bible, người Tàu gọi là 聖 经 [shèngjìng], và Hy Lạp, Latin là Biblia.

Vậy ba từ Thánh Kinh, Kinh Thánh, Sách Thánh, từ nào đúng? Vì sao lại có hiện tượng hiểu Thánh Kinh là Kinh Thánh? Đó là nội dung bài nghiên cứu này.

GIẢI NGHIÃ TỪ THÁNH KINH

Thánh Kinh 聖 经 là hai từ Hán Việt. Thánh 聖 có các nghĩa sau: (1) Người có nhân đức cao như Thánh Nhân. (2) Được tôn vinh như thần thánh: Thánh Cung, Thánh Thể, Thánh Địa (3) Thuộc về vua như Thánh Thượng, Thánh Chỉ.

Kinh được viết là 經 hay 经, phát âm là [jìng]. Kinh nếu là danh từ có nghiã là sách có giá trị đặc thù, được coi là phép tắc, khuôn mẫu như: Thi Kinh 詩經, Thư Kinh 書經, Hiếu Kinh 孝經. Với tôn giáo, Kinh cũng có nghiã là sách như Phật Giáo có Lăng Nghiêm Kinh 楞嚴經, Lăng Già Kinh 楞伽經, Bát Nhã Kinh 般若經. Hồi Giáo có Kinh Coran, Ấn Độ Giáo có Kinh Veda. Sách của một triết thuyết cũng gọi là Kinh như, Ngũ Kinh của triết học Khổng Tử. Tóm lại Kinh có nghiã là sách.

Kinh của các tôn giáo có tính chất tín ngưỡng quan trọng, nên chúng có thể mang thêm tĩnh từ Thánh: Thánh Kinh. Về mặt văn phạm, hai chữ Kinh và Thánh đều là từ Hán Việt. Nếu muốn đúng theo văn phạm tiếng Tàu thì phải đặt tĩnh từ Thánh trước danh từ Kinh sau. Vì thế phải nói Thánh Kinh 圣 经 thì đúng văn phạm hơn là nói Kinh Thánh. Thần Học Từ Điển 神学辭典 của Giáo Hội Công Giáo Trung Quốc dịch từ Bible là 聖 经, phát âm là [shèngjìng], Hán Việt đọc là Thánh Kinh. Trong kho tàng ngôn ngữ Công Giáo Việt Nam có từ Thánh Ca, Thánh Thể. Nhưng không ai nói Ca Thánh, Thể Thánh. Trường hợp Thánh Linh có thể nói ngược lại là Linh Thánh, Thánh Thần là Thần Thánh nhưng Linh Thánh khác nghiã với Thánh Linh, Thần Thánh khác nghiã với Thánh Thần.

Còn nếu muốn nói theo tiếng Việt để chỉ Thánh Kinh thì ta có thể nói Sách Thánh. Nếu ta nói Kinh Thánh thay vì Thánh Kinh thì ý nghĩa sẽ khác đi vì Kinh Thánh có nghiã là kinh cầu các thánh. Từ điển Dictionarium Anamitico-Latinum của Đức Giám Mục AJ. L. Taberd xuất bản năm 1838 định nghĩa Kinh Thánh: Litaniae sanctorum nghiã là Kinh Cầu Các Thánh. Đại Nam Quốc Âm Tự Vị của Huỳnh Tịnh Paulus Của, ấn bản 1895-1896, định nghiã Kinh Thánh là Kinh Cầu Các Thánh. Linh Mục Anthony Trần Văn Kiệm trong mục từ Kinh của tác phẩm Từ Điển Văn Học Việt Nam, tập 1, ấn bản năm 2007 viết rằng từ Thánh Kinh đã hoá Nôm nên từ Kinh Thánh cũng chấp nhận được nhưng nên dùng từ Thánh Kinh thì hơn (trang 728). Riêng Đại Từ Điển Tiếng Việt của Bộ Giáo Dục Và Đào Tạo xuất bản năm 1999 không có từ Sách Thánh nhưng đã méo mó định nghiã Thánh Kinh hay Kinh Thánh là Sách giáo lí của đạo Thiên Chúa.

Thánh Kinh là dịch từ chữ Hy lạp Ta Biblia. Ta có nghĩa là những (số nhiều); Biblia nghĩa là sách. Vậy Ta Biblia nghĩa là những sách.Thánh Kinh là bộ sách chứa đựng lời Chúa nói với con người qua các thời đại lịch sử của một dân tộc (Israel), được viết dưới nhiều hình thức khác nhau, do nhiều tác giả được sự linh hứng của Chúa Thánh Thần. Thánh Kinh gồm 2 bộ: Bộ Cựu Ước gồm 46 quyển, viết về giao ước Chúa ký kết với Dân tộc Israel. Bộ Tân Ước, gồm 27 quyển, viết về giao ước giữa Chúa và loài người, qua Chúa Giêsu. Có 4 sách Phúc Âm là quan trọng nhất, vì ghi lại đời sống và lời giảng dạy của Chúa Giêsu. Từ Cựu Ước và Tân Ước mới có gần đây. Từ điển Dictionarium Anamitico-Latinum ghi Cổ Thánh Kinh: Vetus Testamentum và Tân Thánh Kinh: Novum Testamentum tức Cựu Ước và Tân Ước. Trước khi có từ Thánh Kinh, người Công Giáo dùng từ Sấm Truyền: Sách Sấm Truyền.

VÌ SAO THÁNH KINH TRỞ THÀNH KINH THÁNH?

Lý giải thế nào về hiện tượng ngày nay dân chúng Công Giáo cũng như Tin Lành đều hiểu Kinh Thánh đồng nghiã với Thánh Kinh? Chưa có lời giải thích nào cho vấn nạn này. Theo thiển ý, có lẽ ban đầu một vị nào đó đã lầm lẫn gọi Thánh Kinh là Kinh Thánh, rồi từ đó từ Kinh Thánh được phổ thông, được nhiều người chấp nhận nên Linh Mục Trần Văn Kiệm mới có thể viết từ Thánh Kinh đã hóa Nôm. Một khi đã hóa Nôm thì tĩnh từ Thánh có thể đặt sau danh từ Kinh: Kinh Thánh. Một lý giải khác cũng có thể chấp nhận được là ngôn ngữ có thể biến đổi theo thời gian. Ví dụ trước đây các từ điển Tầu cũng như Hán Việt đều giải thích Tạo Vật 造 物 là Tạo Hóa (creator) nhưng ngày nay người ta hiểu Tạo Vật là vật được tạo thành, không phải Tạo Hóa.

Kết Luận: Chúng ta nên dùng từ Thánh Kinh thì đúng hơn là Kinh Thánh và nếu muốn nói theo tiếng Việt ta nên dùng từ Sách Thánh.

Nguyễn Long Thao
CÁC TIN KHÁC
5 suy tư đầy lôi cuốn từ Sứ điệp của Đức Giáo Hoàng cho Ngày ơn gọi 2022
5 suy tư đầy lôi cuốn từ Sứ điệp của Đức Giáo Hoàng cho Ngày ơn gọi 2022
Ơn gọi là biến giấc mơ của Thiên Chúa thành hiện thực... Vào ngày 5 tháng 5 năm 2022, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã công bố sứ điệp năm nay cho Ngày Thế giới Cầu nguyện cho Ơn gọi. Đức Thánh Cha xem “ơn gọi” theo nghĩa rộng chính là tiếng gọi của Chúa dành cho tất cả chúng ta trong cuộc sống.
Chi tiết >>
Nhân tháng hoa kính Đức Mẹ
Nhân tháng hoa kính Đức Mẹ
Trong truyền thống của Giáo hội, có hai tháng trong năm Phụng vụ được dành để vun trồng và bày tỏ lòng kính mến đối với Mẹ Maria: tháng 5 là tháng Hoa, và tháng 10 là tháng Mân Côi. Cả hai tháng do Giáo hội đề ra đều nhắm giúp các tín hữu gia tăng lòng sùng kính đối với Mẹ Thiên Chúa và noi gương các nhân đức của Mẹ hiền.
Chi tiết >>
Tinh thần hiệp hành nơi sứ vụ linh mục
Tinh thần hiệp hành nơi sứ vụ linh mục
Vào thứ Hai ngày 07/6/2021, Đức Thánh cha Phanxicô đã ngỏ lời với một nhóm linh mục người Pháp đang làm công tác nghiên cứu về Giáo hội tại Roma: “Hãy đặt để Thiên Chúa và giáo dân vào trung tâm điểm của những mối bận tâm hàng ngày của các con” và linh mục phải là “những người có khả năng biết sống, biết cười và khóc với anh chị em giáo dân của các con, nói một cách dễ hiểu, biết giao tiếp với họ”. Đức Thánh cha nhấn mạnh đến tinh thần hiệp thông cộng đoàn như là khí thở của đời linh mục: “Trong tinh thần huynh đệ sống trong chân lý, trong sự chân thành của các mối tương quan, và trong đời sống cầu nguyện, chúng ta có thể hình thành nên một cộng đoàn,
Chi tiết >>
Diễn từ của ĐTC Phanxicô dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập Thượng Hội đồng Giám mục
Diễn từ của ĐTC Phanxicô dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập Thượng Hội đồng Giám mục
Đang khi tham dự Đại hội Toàn thể Thường kỳ (lần thứ 14) này, hết thảy chúng ta đều cảm thấy vui mừng, và cùng nhau ngợi khen cảm tạ Thiên Chúa vì đây là dịp kỷ niệm 50 năm ngày thiết lập định chế Thượng Hội đồng Giám mục. Từ Công đồng Vaticanô II đến Đại hội hiện nay, chúng ta ngày càng cảm nhận rõ nét hơn sự cần thiết và vẻ đẹp của việc “đồng hành với nhau”.
Chi tiết >>
Biết Chúa Giêsu hơn trong mùa Phục sinh
Biết Chúa Giêsu hơn trong mùa Phục sinh
Giữa cơn hấp hối trên thập giá, Chúa Giêsu đã thốt ra những lời nguyện đầy thống khổ hướng về Chúa Cha: “Lạy Cha, xin tha cho họ, vì họ không biết việc họ làm” (Lc 23:34). Tội lỗi nặng nề nhất trong lịch sử nhân loại – tội giết Con Thiên Chúa làm người – là một tội xuất phát từ hành động vì thiếu hiểu biết. Những kẻ kết án Chúa Giêsu, kể cả Do Thái và Dân ngoại, đều không nhận biết về rất nhiều điều như: những hệ quả nghiêm trọng của hành vi kinh khủng của họ; tình yêu vĩ đại của Thiên Chúa dành cho nhân loại; chương trình của Thiên Chúa để cứu độ nhân loại thông qua cái chết của Con Một Ngài; và trên tất cả, đó là căn tính đích thực của Đấng đang bị treo trên thập giá.
Chi tiết >>
Để nhận ra Chúa Phục sinh ở giữa chúng ta
Để nhận ra Chúa Phục sinh ở giữa chúng ta
Được xây trên nền ngôi nhà của thầy cả thượng phẩm Caipha ở Giêrusalem, nhà thờ Thánh Phêrô Gallicantu nhằm tưởng nhớ việc Simon Phêrô đã chối Chúa Giêsu trong sân vào đêm Người bị bắt. Bên dưới nhà thờ là “cái Hố”, một căn phòng nhỏ bằng đá, nơi Chúa Giêsu bị tống giam vào buổi tối hôm đó, vài giờ trước khi bị kết án và đem đi giết. Đứng ở trong nơi tối tăm, lạnh lẽo đó, nhìn cái lỗ, người ta thấy được nơi mà Thiên Chúa của chúng ta ngã xuống trên một nền đá cứng, đồng thời nghĩ đến việc Người nằm đó trơ trọi một mình, đương đầu với Thứ Sáu Tuần Thánh, khiến người ta phải rơi lệ. Khi đến thăm nơi đó, tôi đã suy ngẫm về Thánh vịnh 88[1], vốn là lời kêu than với Thiên Chúa trong đau khổ và đơn độc của một người cảm thấy bị bỏ rơi hoàn toàn.
Chi tiết >>
Cuộc thương khó của Chúa Giêsu: Những đau khổ trong lòng Ngài
Cuộc thương khó của Chúa Giêsu: Những đau khổ trong lòng Ngài
Thánh Tiến sĩ Thiên thần Tôma Aquinô lưu ý rằng những suy ngẫm về “những vấn đề liên quan đến nhân tính của Chúa Kitô là động lực chính để yêu thương và sùng mộ.”[2] Trong Mùa Chay, Giáo Hội suy tư về nhân tính của Chúa Kitô, đặc biệt là khi xem xét cuộc Thương Khó. Khi làm như vậy, thông thường người ta nhấn mạnh nhiều đến sự suy ngẫm và tập trung vào những đau khổ thể xác của Chúa Giêsu Kitô: đánh mắng, đội mão gai, Via Dolorosa – Đàng Thương Khó, và đóng đinh trên thập giá. Không nghi ngờ gì nữa, đây là những khía cạnh quan trọng của Cuộc Khổ nạn cần được xem xét và suy ngẫm. Tuy nhiên, Mùa Chay này có lẽ sẽ có lợi nếu dành thời gian suy ngẫm về những đau khổ nội tâm của Chúa trong cuộc Khổ nạn và cái chết của Ngài, vốn không phải lúc nào cũng nổi bật trong những suy tư về những đau khổ của Chúa Kitô.
Chi tiết >>
Vatican: Đàng Thánh Giá năm 2022
Vatican: Đàng Thánh Giá năm 2022
Vatican News (13.4.2022) - Đường Thánh Giá, được uỷ thác cho các gia đình soạn, sẽ được Đức Thánh Cha chủ sự tại đấu trường Colosseo tối thứ Sáu 15/4/2022.
Chi tiết >>
Tòa Giám mục Phát Diệm
75 Phát Diệm Đông – Kim Sơn – Ninh Bình
ĐT: (+84) 229 3862 058 – Fax: (+84) 229 3862 724
Email: tgmpdiem@gmail.com
Ban Truyền thông Phát Diệm
Email: bbt@phatdiem.org
Kết nối với chúng tôi
Copyright © 2011-2020 Ban Truyền thông Phát Diệm