CHUYÊN GIA ĐẠI HỌC CẢNH BÁO: TRÍ TUỆ NHÂN TẠO KHÔNG PHẢI LÀ MỘT VỊ THẦN TOÀN NĂNG
Trong cuộc trò chuyện với ACI Prensa, đối tác tin tức tiếng Tây Ban Nha của CNA, bà Lazcano giải thích rằng Học viện mới được thành lập mà bà đang điều hành hướng đến việc cung cấp một tầm nhìn thống nhất về AI: “Đây là một lĩnh vực xuất hiện như một cơn sóng thần, một ngành khoa học liên ngành đang cuốn chúng ta đi trong mọi lĩnh vực, và chúng ta cần một hướng tiếp cận thống nhất; chúng ta phải cùng nhau xây dựng sức mạnh chung.”
Đối với bà Lazcano, người cũng đang điều hành các chương trình cao học của đại học về phân tích kinh doanh, trí tuệ nhân tạo và công nghệ học máy (machine learning), và AI tạo sinh (generative AI) cho doanh nghiệp, thì tầm nhìn thống nhất này là “rất cần thiết, bởi vì nhiều vấn đề đạo đức cũng được đặt ra trong đó. Chúng ta đang sử dụng trí tuệ nhân tạo như thế nào? Mục tiêu là gì? Thay thế chúng ta, hay bổ trợ cho chúng ta? Tầm nhìn càng được điều chỉnh phù hợp với sứ mạng của đại học, thì lợi ích chúng ta thu được sẽ càng lớn.”
Học viện Đại học về Trí tuệ Nhân tạo mới được tích hợp vào trường cả về mặt tổ chức lẫn tính chất đa ngành của các cộng tác viên: các nhà triết học, nhân học, các nhà giáo dục, kỹ sư, nhà tâm lý học và những chuyên gia khác.
Bà Lazcano giải thích: “Có đại diện từ tất cả các khoa và bộ môn trong trường, cho phép mỗi người đóng góp góc nhìn riêng từ lĩnh vực của họ, chia sẻ nó và tìm ra những điểm chung.”
Bà khẳng định, phương pháp tiếp cận được đề xuất đối với trí tuệ nhân tạo từ quan điểm Công giáo, chính là quan điểm của Đức Thánh cha Lêô XIV: “Không sợ nó, hãy hiểu nó, tiếp cận nó với sự thận trọng cao độ.”
Sự thận trọng này xuất phát từ thực tế rằng “chúng ta không thể gán cho nó những phẩm chất và đặc tính mà nó không sở hữu: Trí tuệ nhân tạo không phải là toàn năng. Nếu chúng ta đặt công nghệ này vào đúng vị trí của nó – và điều chúng ta đang làm là ưu tiên tri thức nhân loại, sự khôn ngoan của con người, và nhất là điều khiến chúng ta khác biệt với nó – thì lúc đó chúng ta mới có thể tận dụng tối đa nó.”
Bà nhấn mạnh: “Khi chúng ta đối xử với trí tuệ nhân tạo như một vị thần, là chúng ta đã sai lầm; nó hoàn toàn không phải như vậy, nó là một sự bổ trợ.”
Đóng góp cho ích chung
Học viện mới này đặt mục tiêu hoạt động trên bốn trụ cột chính: đào tạo, nghiên cứu, chuyển giao và ứng dụng công nghệ, cũng như việc phổ biến nhằm mục đích đóng góp cho ích chung.
Bà Lazcano chia sẻ rằng Học viện hy vọng cung cấp cho xã hội “những sinh viên được đào tạo và chuẩn bị tốt,” không chỉ về mặt kỹ thuật, mà trên hết, “cho những thách đố luân lý mà trí tuệ nhân tạo đặt ra” cũng như kiến thức được tạo ra thông qua nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn của nó.
Về mặt phổ biến, bà Lazcano lưu ý rằng “cần phải đặt nền tảng cho tư duy phản biện. Người ta nói quá nhiều về trí tuệ nhân tạo, và thật đáng tiếc, vì có quá nhiều tiếng nói, nên có quá nhiều nhiễu loạn. Chúng tôi muốn những gì mình tạo ra thực sự là những đóng góp; là những nội dung chất lượng hữu ích cho mọi người.”
Tác động đến thế giới đại học
Bà Lazcano cho biết, trí tuệ nhân tạo cũng đã tác động đến lĩnh vực đại học, đặt ra một thách thức đáng kể đối với “cách chúng tôi giảng dạy, học tập, và đánh giá.”
Bà nói rằng các đại học nên cung cấp sự đào tạo và dịch vụ công nghệ cho các giáo sư, các sinh viên và nhà nghiên cứu bởi vì “khi bạn hiểu rõ các công cụ bạn có trong tay, bạn có thể vận dụng chúng hiệu quả hơn.”
Tuy nhiên, bà thừa nhận rằng “có sự kháng cự đối với thay đổi,” vì vậy nhà trường hy vọng thực hiện “một mô hình hỗ trợ công nghệ trong đó chúng tôi giải thích rằng đây là một cuộc cách mạng nhỏ nhưng đáng kể; rằng chúng ta phải bắt kịp làn sóng, và trên hết, tận dụng khả năng của nó, thay vì sợ hãi hoặc có cái nhìn tiêu cực.”
Một trong những thách thức lớn nhất là AI “đang mở ra một khoảng cách công nghệ ngoạn mục giữa giảng viên và sinh viên” trong đó sinh viên lại tiến bộ hơn. “Các bài làm bằng văn bản không còn nhiều ý nghĩa nữa. Tôi không thể biết liệu một sinh viên có tự làm bài đó hay không,” chuyên gia này chỉ ra, mặc dù vậy, bà vẫn có một cái nhìn đầy hy vọng về vấn đề này.
Bà nói: “Tôi có suy nghĩ rằng điều này đang đưa chúng ta trở lại một khái niệm nguyên thủy của đại học, tranh luận, đối thoại; đến việc đặt sinh viên vào trung tâm và hỗ trợ họ trong tiến trình học tập đó.Nó sẽ thay đổi hoàn toàn những quy tắc giáo dục, nhưng tôi nghĩ là theo chiều hướng tốt hơn. Một khi chúng ta đạt được sự ổn định một chút, chúng ta sẽ có thể quay lại những môn học nền tảng và làm cho tư duy phản biện trở nên phổ biến trở lại, thay vì trí tuệ nhân tạo.”
Tri Khoan
Chuyển ngữ từ: catholicnewsagency