THƯỢNG HỘI ĐỒNG CÔNG BỐ CÁC BÁO CÁO CHUNG KẾT VỀ VIỆC TUYỂN CHỌN GIÁM MỤC VÀ CÁC VẤN ĐỀ MỚI NỔI
Theo Đức Hồng y Mario Grech, Tổng Thư ký Thượng Hội đồng Giám mục, các Báo cáo Chung kết của Nhóm Nghiên cứu số 7 và số 9 tái khẳng định rằng sự phân định nằm ở trung tâm của việc tuyển chọn giám mục, đồng thời áp dụng những tiêu chuẩn thần học cụ thể để phân định cách thức giải quyết những vấn đề khó khăn nhất mà Hội thánh đang phải đối diện.
Trong khi việc suy tư về chức năng tư pháp của giám mục, các chuyến viếng thăm ad limina apostolorum và việc đào tạo giám mục vẫn đang được tiếp tục, phần sơ khởi của Báo cáo Chung kết về các tiêu chuẩn tuyển chọn giám mục đã được công bố.
Báo cáo tái khẳng định tiền đề nền tảng rằng không có chủ chăn nếu không có đoàn chiên, và cũng không có đoàn chiên nếu không có chủ chăn.
Những năng lực hiệp hành mà Nhóm Nghiên cứu số 7 xác định nơi các ứng viên gồm có khả năng xây dựng sự hiệp thông, dấn thân đối thoại, có sự hiểu biết sâu sắc về các nền văn hóa địa phương, và sẵn sàng hội nhập vào các nền văn hóa ấy một cách tích cực.
Nhóm cũng kêu gọi các Sứ thần Tòa thánh phải có “một căn tính hiệp hành và truyền giáo,” để chính các ngài cũng tìm kiếm những đặc tính ấy nơi những người được đề cử làm giám mục.
Báo cáo nêu rõ rằng mỗi giáo phận nên định kỳ thực hiện các tiến trình phân định về hoàn cảnh và nhu cầu của mình, đồng thời kiểm chứng xem các tiến trình ấy có đáp ứng những tiêu chuẩn của một Hội thánh hiệp hành và truyền giáo hay không, nhằm thúc đẩy việc chia sẻ những thực hành tốt nhất.
Bản báo cáo viết: “Trong thời gian tiến gần đến việc kế nhiệm giám mục, Đức Giám mục cần triệu tập Hội đồng Linh mục và Hội đồng Mục vụ Giáo phận; các thành viên của những cơ quan này sẽ cùng nhau bày tỏ ý kiến về những nhu cầu của giáo phận và trình lên Đức Giám mục, trong phong bì niêm phong, tên của những linh mục mà họ xét thấy thích hợp cho chức giám mục. Khi có thể, việc tham khảo ý kiến cũng cần bao gồm Ban Kinh sĩ Nhà thờ Chính tòa, Hội đồng Kinh tế, Hội đồng Giáo dân, cùng các đại diện của những người sống đời thánh hiến, giới trẻ và người nghèo.”
Sự tham gia của những người sống đời thánh hiến và giáo dân trong việc tham khảo ý kiến
Nhóm Nghiên cứu khuyến khích điều mà họ gọi là “một sự đầu tư mang tính đào luyện,” nhằm giúp mọi thành phần Dân Chúa phát triển khả năng phân định của mình cách sâu sắc hơn.
Nhóm Nghiên cứu cũng đề nghị thành lập các nhóm chuyên trách để hỗ trợ Đức Giám mục trong việc đào tạo thường huấn cho hàng giáo sĩ.
Trong trường hợp một giáo phận trống tòa, Nhóm Nghiên cứu đề xuất rằng giáo phận nên thành lập một ủy ban để vị Sứ thần Tòa Thánh có thể tham khảo ý kiến, nhằm làm sáng tỏ tình hình của giáo phận, chân dung của vị mục tử mới và những ứng viên khả dĩ.
Nhóm Nghiên cứu khuyến nghị rằng việc tham khảo ý kiến không chỉ giới hạn nơi hàng giáo sĩ, nhưng cũng nên bao gồm, trong mức độ có thể, số lượng tương đương các tu sĩ nam nữ sống đời thánh hiến, giáo dân cả nam và nữ. Theo bản báo cáo giải thích, mục đích là để làm sáng tỏ sự thật cách đầy đủ nhất có thể.
Báo cáo cũng đề nghị các Bộ của Giáo triều Rôma rà soát lại các thủ tục của mình theo hướng hiệp hành hơn, đồng thời đề xuất những hình thức đánh giá độc lập định kỳ đối với các tiến trình tuyển chọn.
Sự thay đổi mô hình về ngôn ngữ và phương pháp luận
Báo cáo Chung kết của Nhóm Nghiên cứu số 9 dựa trên hình ảnh Thánh kinh trong các chương 10 và 15 của sách Công vụ Tông đồ, cho thấy sự đa dạng văn hóa có thể được trân trọng mà không phản bội tính mới mẻ của Tin mừng.
Báo cáo đề xuất một sự thay đổi mô hình trong cách Hội thánh tiếp cận những vấn đề tín lý, mục vụ và luân lý khó khăn nhất.
Trước hết, bản báo cáo ưu tiên sử dụng tính từ “đang nổi lên” thay vì “gây tranh cãi” để mô tả những vấn đề này.
Bản báo cáo giải thích rằng “mục tiêu không chỉ đơn thuần là giải quyết các vấn đề, nhưng còn là xây dựng công ích qua sự hoán cải trong các tương quan, việc cùng nhau học hỏi và sự minh bạch.”
Ngoài ra, vì không thể có việc loan báo Tin mừng mà không nhận lấy trách nhiệm đối với người đối thoại, “nơi người ấy Chúa Thánh Thần đã và đang hoạt động”, nên văn kiện giới thiệu “nguyên tắc mục vụ.”
Báo cáo xác định ba bước phương pháp luận để giải quyết những vấn đề này: lắng nghe chính mình, lắng nghe thực tại, và quy tụ những hình thức tri thức khác nhau.
Bản báo cáo cũng nhắc lại rằng đối thoại trong Thánh Thần vẫn là công cụ ưu tiên để phát triển một nền văn hóa hiệp hành trong Hội thánh.
Những chứng tá cụ thể như nền tảng cho sự phân định
Báo cáo kêu gọi áp dụng cụ thể những định hướng này vào kinh nghiệm của những người Công giáo có khuynh hướng đồng tính và vào việc thực hành bất bạo động tích cực.
Đặc biệt liên quan đến các hình thức bất bạo động, Nhóm Nghiên cứu đã được hướng dẫn bởi chứng tá của một phong trào giới trẻ Serbia, những người đã góp phần vào sự sụp đổ ôn hòa của Milošević, khi lấy cảm hứng từ các Kitô hữu thời Hội thánh sơ khai.
Trong cả hai trường hợp, chứng tá trở thành điểm khởi đầu cho các tiến trình phân định luân lý và thần học, cũng như cho những vấn đề còn bỏ ngỏ, để mỗi cộng đoàn có thể đảm nhận “trách nhiệm nhận ra và cổ võ điều thiện hảo mà qua đó Thiên Chúa đang hoạt động trong lịch sử và trong kinh nghiệm của con người.”
Tâm Bùi chuyển ngữ
từ Vatican News